Dolar 32,3273
Euro 34,4616
Altın 2.488,47
BİST 9.814,19
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22 °C
Açık

Beton Nedir? Betonun Özellikleri ve Sınıflandırmaları

Beton Nedir? Betonun Özellikleri ve Sınıflandırmaları
MOBİL REKLAM ALANI

Beton inşaat sektöründe en çok kullanılan ve çimento ile üretilen bir yapı malzemesidir. Yüksek basınç dayanımı oluşturması sebebiyle yüksek katlı yapılarda kullanılmaya oldukça elverişlidir. Ülkemizde de inşaatların taşıyıcı sistemleri genellikle beton ve çelik karışımı olan betonarme ile yapılmaktadır. Bunun dışında az da olsa taşıyıcı sistemi çelik ile inşa edilen binalar da mevcuttur.

Betonun ülkemizde çok yaygın olarak kullanılmasından dolayı mühendis ve mimarlar tarafından özellikleri ve davranışları çok iyi bilinmelidir.

Betonun Özellikleri

Beton, basınç dayanımı yüksek ve ısıya karşı dayanıklı bir yapı malzemesi olduğundan yaygın olarak kullanılmaktadır. Geçirimsizdir. İşçiliği kolay olduğu için şantiyede dökümü kolaydır. Katkı malzemeleri ile deniz yapılarında kullanılan beton, deniz suyuna ve tuza karşı dayanıklı hale getirilmektedir.

Betonun Avantajları
  • Taze betonun plastik kıvamda olması sebebiyle istenilen boyuttaki elemanlar kolayca üretilebilir, kalıba pompa vasıtasıyla kolayca dökülebilir.
  • Sertleşmiş betonun dayanımı ve dayanıklılığı (durabilite) oldukça yüksektir.
  • Diğer yapı malzemelerine göre daha ekonomiktir. (Örneğin çelik)
  • Çelik donatılarla çok iyi aderans sağlar.
Betonun İçeriği

Betonu oluşturan ana maddeler şu şekildedir.

  • Çimento
  • Agrega (kum, çakıl, kırmataş vb.)
  • Karma Suyu
  • Kimyasal Katkılar ve Mineral Katkılar

Betonun dayanımı, durabilitesi (dayanıklılığı), işlenebilirliği, permabilitesi (geçirimlilik), elastisite ve mukavemet gibi özellikleri içerdiği malzemelerin oranına ve türüne bağlı olarak değişir. Mesela çimento miktarı, su/çimento oranı, agregaların granülometrisi gibi.

  • Dökülüp sıkıştırılmış 1 metreküp betondaki çimento miktarına dozaj denir. 1 metreküp betonun dozajı yaklaşık olarak 300 – 370 kg/m3’tür.
  • Betona eklenen suyun fazla olması betonun mukavemetini düşürür. Ancak az eklenirse de homojen karışım oluşmayacağından yine mukavemeti düşürür.
  • Betonda kullanılan kum-çakıl veya kum-kırmataş gibi iri taneli malzemelere agrega denir. Betonda kullanılacak en büyük agrega boyutu kalıp genişliğinin 1/5’inden, döşeme kalınlığının 1/3’inden, iki donatı arasındaki uzaklığın ¾’ünden ve paspayından büyük olmamalıdır. (TS 500)
  • Betonda geçirimsizliği sağlamak amacıyla 0-1 mm arası ince kum kullanılmalıdır.
Agrega TipiBirim Hacim Ağırlığı (kg/m3)
Hafif Agrega ≤ 2000
Normal Agrega2000-3000
Ağır Agrega ≥ 3000
Birim Hacim Ağırlığına Göre Agrega Sınıflandırması

AgregaEn Büyük Agrega Boyutu (mm)
1 No’lu12
2 No’lu22
3 No’lu32
4 No’lu64
Agregaların Boyutuna Göre Sınıflandırması
Betonun Sınıflandırılması

Betonun farkı özelliklerine göre farklı sınıflandırmalar yapılır.

TS EN 206-1‘de Birim Hacim Ağırlıklarına göre aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır.

Beton TürüEtüv Kurusu Birim Hacim Kütlesi (kg/m3)
Hafif Beton800-2000
Normal Beton2000-2600
Ağır Beton>2600
TS EN 206-1’e Göre Betonların Yoğunluklarına Göre Sınıflandırma

Yani tabloya göre normal betonun 1 metreküpünün ağırlığı 2 ton ile 2.6 ton arası değişmektedir.

Betonun Basınç Dayanımına Göre Sınıflandırması
ÖzellikC20/25C25/30C30/37C35/45C40/50C45/55C50/60
Fck
Karakteristik Basınç Dayanımı
(MPa)
20253035404550
Fck,küp
Küp Karakteristik Basınç Dayanımı (MPa)
25303745505560
Fcd
Tasarım Basınç Dayanımı (MPa)
13,316,720,023,326,730,033,3
Fctk
Karakteristik Çekme Dayanımı (MPa)
1,61,81,92,12,22,32,5
Fctd
Tasarım Çekme Dayanımı (MPa)
1,061,201,261,311,461,531,66
Ecm
Elastisite Modülü (MPa)
30.00031.00032.00034.00035.00036.00037.000
Adem Doğangün, Betonarme Yapıların Hesap ve Tasarımı, TS 500
  • Silindir numunenin basınç dayanımı küp numuneden düşüktür. Bu nedenle beton türleri C20/25, C25/30 olarak sınıflandırılmaktadır. Örneğin C20/25 betonun boyutları 150×300 mm olan silindir numune ile yapılan basınç testinde dayanımı 20 MPa çıkarken 150 mm köşe uzunlukları olan küp numune ile yapılan basınç testinde dayanımı 25 MPa çıkmaktadır.

Karakteristik Basınç Dayanımı, yapılan deneyler ve istatistiksel veriler ile oluşturulmuş olan henüz üretilmemiş olan betondan elde edilmesi beklenen basınç dayanımıdır. Tasarım Basınç Dayanımı ise hesap yaparken olumsuz koşulları dikkate alarak kendimizi güvenli alanda tutmak için Karakteristik Basınç Dayanımını TS 500’de belirlenmiş bir malzeme katsayısı olan 1,5 ile çarparak elde ettiğimiz daha düşük dayanımdır.

1 MPa = N/mm2 Yani mm2’ye gelen 1 Newton’luk yüke MPa (Megapascal) denir.

Kıvamına Göre Betonların Sınıflandırılması
KıvamÇökme (cm)
K1 (Kuru Kıvam)0-4
K2 (Plastik Kıvam)5-9
K3 (Akıcı Kıvam)10-15
K4 (Çok Akıcı Kıvam)16-21
K5 (Yayılan)≥22

Türkiye Hazır Beton Birliği, üyelerine şantiyelere teslim edilen betonlarının kıvamının K4 düzeyinde tutulmasını tavsiye etmektedir.

Betonun çökme sınıfı, taban çapı 20 cm üst çapı 10 cm olan yüksekliği 30 cm olan çökme hunisi ile ölçülür. Düz bir taban üzerine konan huninin içine 3 kademe halinde taze beton doldurulur. Her kademede uzun bir çelik donatı yardımı ile 25 sefer şişlenir. Huni tamamen dolunca üzeri mala ile düzeltilir ve huni yavaşça kaldırılır. Huninin üstü ile çöken betonun üstü ölçülerek betonun çökme miktarı belirlenir.

Kaynaklar: www.imo.org.tr 
Adem Doğangün, Betonarme Yapıların Hesap ve Tasarımı
http://www.betonsa.com.tr/bilgibankasi/hazir-beton/
https://www.tse.org.tr/ TS 500, TS EN 206-1

MOBİL REKLAM ALANI
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.